Przejdź do treści
Kalkulatory / Skale i ryzyko / Skale oddziałowe

PERC (wykluczenie zatorowości płucnej)

Reguła wykluczenia ZP u pacjentów niskiego ryzyka (wszystkie kryteria ujemne).

Reklama

Wynik wspiera decyzję kliniczną i jej nie zastępuje. Dawkę sprawdź w charakterystyce produktu leczniczego.

Cytuj

Tuszyński PK. PERC (wykluczenie zatorowości płucnej). farmacjakliniczna.pl [Internet]. 2026 [aktualizacja 08.10.2026]. Dostępne na: https://farmacjakliniczna.pl/kalkulatory/perc-wykluczenie-zatorowosci-plucnej/

Zgłoś błąd lub pomysł

Jak używać kalkulatora

Jak w praktyce używać

Sięgasz po tę regułę u pacjenta z podejrzeniem zatorowości płucnej, którego już oceniłeś jako niskiego ryzyka na podstawie oceny klinicznej. Zaznaczasz osiem kryteriów. Gdy żadne nie jest spełnione, ZP można wykluczyć bez oznaczania D-dimerów.

Ograniczenia

Reguły nie stosuje się u pacjentów z umiarkowanym ani dużym prawdopodobieństwem ZP, bo w tych grupach brak kryteriów nie obniża ryzyka wystarczająco. Swoistość reguły jest mała: przynajmniej jedno kryterium może być dodatnie także u pacjentów bez ZP, a wtedy reguła nie pozwala na jej wykluczenie. Reguła nie zwalnia z oceny innych przyczyn duszności i bólu w klatce piersiowej.

Kiedy go opracowano i do czego

Kline i wsp. wyprowadzili regułę w 2004 roku z danych 3148 pacjentów SOR w 10 szpitalach w USA, eliminując kolejno 21 zmiennych w regresji logistycznej. Próg, poniżej którego oznaczanie D-dimerów przestaje być uzasadnione, oszacowali na 1,8%. W grupie niskiego ryzyka (1427 pacjentów) czułość reguły wynosiła 96%, a ZP wystąpiła u 1,4% pacjentów, u których wszystkie kryteria były ujemne.1 W prospektywnej walidacji z 2008 roku w 13 oddziałach ratunkowych objęto 8138 pacjentów. Niskie podejrzenie kliniczne (poniżej 15%) razem z ujemnym PERC dotyczyło 20% z nich, odsetek wyników fałszywie ujemnych wynosił 1,0%, a swoistość 21,9%.2

Do czego jest realnie używany

Na SOR i w izbach przyjęć, aby ograniczyć zbędne oznaczenia D-dimerów i badania obrazowe u pacjentów z niskim prawdopodobieństwem zatorowości płucnej.

Co oznaczają wartości wejściowe

Wiek 50 lat lub więcej. Tętno 100 na minutę lub więcej. SpO₂ poniżej 95%. Jednostronny obrzęk kończyny. Krwioplucie. Uraz lub operacja w ciągu 4 tygodni (w walidacji z 2008 roku wymagające hospitalizacji). Przebyta ZŻG lub ZP. Estrogeny albo inna hormonoterapia. Każde zaznaczone kryterium to kryterium dodatnie.

Jak interpretować wynik

Wynik to liczba dodatnich kryteriów, od 0 do 8. Zero dodatnich kryteriów u pacjenta z niskim prawdopodobieństwem klinicznym pozwala wykluczyć ZP bez D-dimerów. Każde dodatnie kryterium oznacza, że reguła nie wyklucza ZP i diagnostykę prowadzisz dalej według algorytmu, zaczynając od D-dimerów.

Wzór

Liczba dodatnich kryteriów: wiek ≥50, HR ≥100, SpO₂ <95%, obrzęk kończyny, krwioplucie, uraz/operacja, przebyta ZŻChZZ, hormony

Piśmiennictwo
  1. Kline JA, Mitchell AM, Kabrhel C, Richman PB, Courtney DM. Clinical criteria to prevent unnecessary diagnostic testing in emergency department patients with suspected pulmonary embolism. J Thromb Haemost. 2004;2(8):1247–1255. ↩
  2. Kline JA, Courtney DM, Kabrhel C, et al. Prospective multicenter evaluation of the pulmonary embolism rule-out criteria. J Thromb Haemost. 2008;6(5):772–780. ↩

Data przeglądu merytorycznego: 06.10.2026 · jak sprawdzamy

Serwis bezpłatny, przeznaczony dla osób wykonujących zawody medyczne. Kalkulatory i treści mają charakter pomocniczy i zostały opracowane na podstawie publikacji naukowych, więc mogły nie być walidowane w polskiej praktyce klinicznej. Każdy wynik użytkownik musi zweryfikować i odnieść do stanu klinicznego pacjenta oraz do charakterystyki produktu leczniczego. Wydawca i redakcja nie ponoszą odpowiedzialności za decyzje kliniczne podjęte na podstawie wyników kalkulatorów ani za skutki ich zastosowania.

Autor: mgr farm. Paweł Konrad Tuszyński

O portalu · Współpraca

© 2026 Wydawnictwo Farmaceutyczne sp. z o.o. · Polityka prywatności ·