CURB-65

Sięgasz po tę skalę przy pierwszej ocenie dorosłego pacjenta z pozaszpitalnym zapaleniem płuc, gdy trzeba zdecydować, czy leczyć go w domu, w szpitalu czy na oddziale intensywnej terapii. Zaznaczasz pięć kryteriów, każde za 1 punkt. Do pełnego wyniku potrzebne jest stężenie mocznika, a gdy go nie ma, w podstawowej opiece zdrowotnej stosuje się wariant CRB-65 bez tego parametru.

Skala przewiduje śmiertelność 30-dniową i nie uwzględnia chorób współistniejących, niedotlenienia, rozległości zmian w RTG ani sytuacji społecznej pacjenta, które również wpływają na decyzję o hospitalizacji. Wiek 65 lat i więcej daje punkt niezależnie od stanu pacjenta, więc starsza osoba w dobrym stanie może mieć wyższy wynik niż młodsza w gorszym. Skala nie dotyczy szpitalnych zapaleń płuc ani pacjentów z ciężką immunosupresją.

Lim i wsp. opublikowali skalę w 2003 roku. Wyprowadzili ją z połączonych danych trzech prospektywnych badań z Wielkiej Brytanii, Nowej Zelandii i Holandii, obejmujących 1068 pacjentów hospitalizowanych z pozaszpitalnym zapaleniem płuc (śmiertelność 30-dniowa 9%). Model zbudowano na 80% danych, a sprawdzono na pozostałej części kohorty.¹

Na SOR, w izbach przyjęć, na oddziałach chorób wewnętrznych i chorób płuc oraz w zaleceniach dotyczących wyboru miejsca leczenia i antybiotyku w pozaszpitalnym zapaleniu płuc.

Splątanie nowe, niewynikające z wcześniejszego otępienia. Mocznik powyżej 7 mmol/l (gdy laboratorium podaje wynik w mg/dl, odpowiada to ok. 42 mg/dl). Oddechy 30 na minutę lub więcej. Ciśnienie skurczowe poniżej 90 mmHg albo rozkurczowe 60 mmHg lub niższe. Wiek 65 lat lub więcej. Każde kryterium to 1 pkt.

Wynik 0–1 oznacza niskie ryzyko i pozwala rozważyć leczenie ambulatoryjne. Przy 2 punktach ryzyko jest pośrednie i rozważa się hospitalizację. Od 3 punktów ryzyko jest wysokie, pacjent wymaga hospitalizacji, a przy 4–5 punktach rozważa się leczenie na OIT. W pracy źródłowej śmiertelność 30-dniowa wynosiła 0,7% przy 0 pkt, 3,2% przy 1, 3% przy 2, 17% przy 3, 41,5% przy 4 i 57% przy 5 pkt.¹

Po 1 pkt: splątanie · mocznik > 7 mmol/l (> 42 mg/dl) · oddechy ≥ 30 · RR skurcz < 90 lub rozkurcz ≤ 60 · wiek ≥ 65

1. Lim WS, van der Eerden MM, Laing R, et al. Defining community acquired pneumonia severity on presentation to hospital: an international derivation and validation study. Thorax. 2003;58(5):377–382. ↩↩