Dawka nasycająca

Sięgasz po ten kalkulator, gdy stężenie terapeutyczne trzeba osiągnąć od razu, a nie po 4–5 okresach półtrwania. Wpisujesz objętość dystrybucji, docelowe stężenie i, przy podaniu innym niż dożylne, biodostępność. Wynik to jednorazowa dawka, po której przechodzisz na dawkę podtrzymującą.

Dawka nasycająca zależy od objętości dystrybucji, a nie od klirensu, dlatego w niewydolności nerek pozostaje bez zmian, a zmniejsza się dawkę podtrzymującą. Objętość dystrybucji zmienia się przy obrzękach, wodobrzuszu i otyłości, więc wartość z literatury może nie pasować do pacjenta. Duża dawka podana zbyt szybko daje wysokie stężenie szczytowe, dlatego tempo wlewu dobiera się według ChPL.

Wzór wynika z definicji objętości dystrybucji i nie pochodzi z jednego badania. Opisują go podręczniki Rowlanda i Tozera¹ oraz Wintera² jako sposób na skrócenie czasu do osiągnięcia stężenia terapeutycznego.

Przy rozpoczynaniu leczenia lekami o długim okresie półtrwania albo wymagającymi szybkiego działania, np. wankomycyną, aminofiliną, digoksyną czy lekami przeciwpadaczkowymi podawanymi dożylnie. Korzystają z niego apteka szpitalna, intensywna terapia i oddziały zakaźne.

Objętość dystrybucji Vd w litrach, z pomiaru u pacjenta albo z literatury przeliczonej na masę ciała. Stężenie docelowe w mg/l. Biodostępność F w procentach, pole opcjonalne – bez wpisu kalkulator przyjmuje 100%.

Wynik to dawka nasycająca w mg, podawana jednorazowo. Przed podaniem zaokrąglij ją do dostępnych postaci leku i sprawdź z maksymalną dawką pojedynczą w ChPL. Progów nie ma.

Dawka nasycająca = (Vd × C_docelowe) / F

1. Rowland M, Tozer TN. Clinical Pharmacokinetics and Pharmacodynamics: Concepts and Applications. 4th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2011. ↩
2. Winter ME. Basic Clinical Pharmacokinetics. 5th ed. Baltimore: Lippincott Williams & Wilkins; 2010. ↩