Przejdź do treści

Masa beztłuszczowa (LBW)

Beztłuszczowa masa ciała (Janmahasatian) – do dawkowania części leków.

Reklama

Wynik wspiera decyzję kliniczną i jej nie zastępuje. Dawkę sprawdź w charakterystyce produktu leczniczego.

Cytuj

Tuszyński PK. Masa beztłuszczowa (LBW). farmacjakliniczna.pl [Internet]. 2026 [aktualizacja 08.10.2026]. Dostępne na: https://farmacjakliniczna.pl/kalkulatory/masa-beztluszczowa-lbw/

Zgłoś błąd lub pomysł

Jak używać kalkulatora

Jak w praktyce używać

Sięgasz po ten kalkulator, gdy ChPL albo protokół każe dawkować lek według masy beztłuszczowej, przede wszystkim u osób z otyłością, u których dawka na masę rzeczywistą byłaby za duża. Wpisujesz płeć, masę ciała i wzrost. Kalkulator sam liczy BMI, a z niego masę beztłuszczową.

Ograniczenia

Wzór szacuje masę beztłuszczową z płci, masy i wzrostu, więc nie odróżni osoby umięśnionej od osoby z tą samą masą i większą ilością tkanki tłuszczowej. Nie uwzględnia obrzęków ani wodobrzusza, które zawyżają masę ciała. Masa beztłuszczowa nie jest właściwą masą dawkowania dla każdego leku – wybór zależy od właściwości leku i zaleceń w ChPL. Wzór opracowano u dorosłych.

Kiedy go opracowano i do czego

Janmahasatian i wsp. opracowali model w 2005 roku, żeby przewidywać beztłuszczową masę ciała także u osób o skrajnych wymiarach ciała. Dane pochodziły od 373 pacjentów (168 mężczyzn, 205 kobiet) z dwóch populacji. W populacji, na której zbudowano model, wiek wynosił 18–82 lata, masa ciała 40,7–216,5 kg, a BMI 17,1–69,9 kg/m², a masę beztłuszczową oznaczano absorpcjometrią dwuenergetyczną (DXA).1 Model przewidywał masę beztłuszczową z r² = 0,93, a w drugiej, walidacyjnej populacji z r² = 0,85.1

Do czego jest realnie używany

W anestezjologii, m.in. przy dawkowaniu propofolu i opioidów u osób z otyłością, w farmakokinetyce klinicznej i w aptece szpitalnej przy dawkowaniu leków u pacjentów z dużym BMI.

Co oznaczają wartości wejściowe

Płeć wybiera równanie dla kobiet albo mężczyzn. Masa ciała w kg, rzeczywista. Wzrost w cm.

Jak interpretować wynik

Wynik to masa beztłuszczowa w kg, a obok BMI i udział masy beztłuszczowej w masie ciała. Kalkulator nie stosuje progów: wynik podstawiasz do dawki na kilogram, jeśli ChPL albo protokół wskazuje tę masę. Przy dużej otyłości masa beztłuszczowa może być o połowę mniejsza od rzeczywistej, więc wybór masy zmienia dawkę nawet dwukrotnie.

Wzór

LBW(♂) = 9270×kg / (6680 + 216×BMI) · LBW(♀) = 9270×kg / (8780 + 244×BMI)

Piśmiennictwo
  1. Janmahasatian S, Duffull SB, Ash S, Ward LC, Byrne NM, Green B. Quantification of lean bodyweight. Clin Pharmacokinet. 2005;44(10):1051–1065. ↩↩

Data przeglądu merytorycznego: 06.10.2026 · jak sprawdzamy

Serwis bezpłatny, przeznaczony dla osób wykonujących zawody medyczne. Kalkulatory i treści mają charakter pomocniczy i zostały opracowane na podstawie publikacji naukowych, więc mogły nie być walidowane w polskiej praktyce klinicznej. Każdy wynik użytkownik musi zweryfikować i odnieść do stanu klinicznego pacjenta oraz do charakterystyki produktu leczniczego. Wydawca i redakcja nie ponoszą odpowiedzialności za decyzje kliniczne podjęte na podstawie wyników kalkulatorów ani za skutki ich zastosowania.

Autor: mgr farm. Paweł Konrad Tuszyński

O portalu · Współpraca

© 2026 Wydawnictwo Farmaceutyczne sp. z o.o. · Polityka prywatności ·