Reguła Wintera (kwasica metaboliczna)

Sięgasz po ten kalkulator, gdy gazometria pokazuje kwasicę metaboliczną i trzeba sprawdzić, czy pacjent oddycha tak, jak oczekuje się przy tej kwasicy. Wpisujesz HCO₃, a jeśli masz zmierzone pCO₂, także je. Kalkulator porównuje pomiar z zakresem oczekiwanym i wskazuje zaburzenie mieszane.

Reguła dotyczy wyłącznie kwasicy metabolicznej, a dla pozostałych zaburzeń służy kalkulator oczekiwanej kompensacji. Kompensacja oddechowa narasta przez kilka do kilkunastu godzin, więc w pierwszych godzinach kwasicy pCO₂ może być wyższe od oczekiwanego bez współistniejącej kwasicy oddechowej. Kalkulator ocenia tylko kompensację, a przyczynę kwasicy ustala się osobno.

Albert, Dell i Winters opisali tę zależność w 1967 roku w pracy o ilościowym przesunięciu równowagi kwasowo-zasadowej w kwasicy metabolicznej.¹ Od nazwiska ostatniego autora wzór nazywa się regułą Wintera (Wintersa).

Na oddziałach intensywnej terapii, SOR, w nefrologii i toksykologii, przy ocenie gazometrii w kwasicy ketonowej, mleczanowej, zatruciach i niewydolności nerek. Przydaje się zwłaszcza u chorych z chorobą płuc albo po lekach hamujących oddychanie, takich jak opioidy i benzodiazepiny.

HCO₃ w mmol/l z gazometrii. Zmierzone pCO₂ w mmHg, pole opcjonalne – bez niego kalkulator podaje tylko zakres oczekiwany. Jeśli analizator podaje pCO₂ w kPa, pomnóż wynik przez 7,5.

Wynik to oczekiwane pCO₂ w mmHg, czyli 1,5 × HCO₃ + 8, z zakresem ±2 mmHg. Zmierzone pCO₂ w zakresie oznacza prawidłową kompensację, powyżej zakresu współistniejącą kwasicę oddechową, poniżej zakresu współistniejącą zasadowicę oddechową.

oczekiwane pCO₂ = 1,5 × HCO₃ + 8 (±2)

1. Albert MS, Dell RB, Winters RW. Quantitative displacement of acid-base equilibrium in metabolic acidosis. Ann Intern Med. 1967;66(2):312–322. ↩