Wskaźnik PaO₂/FiO₂ (Horowitza)

Sięgasz po ten wskaźnik u pacjenta z niewydolnością oddechową, zwłaszcza wentylowanego mechanicznie, gdy trzeba ocenić zaburzenie utlenowania i ciężkość ARDS. Wpisujesz PaO₂ z gazometrii tętniczej i FiO₂ w procentach z chwili pobrania krwi. Kolejne pomiary pokazują, czy utlenowanie się poprawia.

Wskaźnik zależy od ustawień respiratora, zwłaszcza PEEP i FiO₂, więc ta sama choroba płuc może dać różne wyniki przy różnych ustawieniach. Sam wskaźnik nie wystarcza do rozpoznania ARDS: definicja berlińska wymaga też początku w ciągu tygodnia, obustronnych zacienień w obrazie klatki piersiowej i wykluczenia niewydolności serca jako głównej przyczyny obrzęku. U pacjenta oddychającego tlenem przez cewnik donosowy FiO₂ jest szacunkowe, a wraz z nim wynik.

Definicję berlińską ARDS opracował w 2011 roku panel ekspertów z inicjatywy European Society of Intensive Care Medicine, a opublikowano ją w 2012 roku. Projekt definicji sprawdzono na danych 4188 pacjentów z ARDS z 4 wieloośrodkowych zbiorów i 269 pacjentów z 3 zbiorów jednoośrodkowych.¹ Śmiertelność w ARDS łagodnym, umiarkowanym i ciężkim wyniosła odpowiednio 27%, 32% i 45%.¹

W intensywnej terapii, anestezjologii, na SOR i w pulmonologii, przy rozpoznaniu i ocenie ciężkości ARDS, decyzjach o ustawieniach wentylacji i ułożeniu na brzuchu oraz jako składowa skal, m.in. SOFA.

PaO₂ w mmHg z gazometrii tętniczej – wynik w kPa mnożysz przez 7,5. FiO₂ w procentach, np. 50 przy 50% tlenu.

Wynik to stosunek PaO₂ do FiO₂ w mmHg. Powyżej 300 wynik nie spełnia kryterium utlenowania ARDS, 200–300 odpowiada ARDS łagodnemu, 100–200 umiarkowanemu, a 100 i mniej ciężkiemu, przy PEEP co najmniej 5 cmH₂O. U zdrowej osoby oddychającej powietrzem wynik wynosi około 400–500 mmHg.

PaO₂/FiO₂ = PaO₂[mmHg] / (FiO₂[%]/100)

1. ARDS Definition Task Force; Ranieri VM, Rubenfeld GD, Thompson BT, et al. Acute respiratory distress syndrome: the Berlin Definition. JAMA. 2012;307(23):2526–2533. ↩↩