Działania niepożądane typu A i B
Działania niepożądane typu A zależą od dawki i da się je przewidzieć na podstawie farmakologii leku, a typu B są idiosynkratyczne i z farmakologii leku nie wynikają1. Samo działanie niepożądane to wyraźnie szkodliwa lub nieprzyjemna reakcja wynikająca z interwencji związanej ze stosowaniem produktu leczniczego1. Nazwy typów pochodzą od angielskich słów augmented (A) i bizarre (B)1. Podział nie obejmuje wszystkich działań niepożądanych, na przykład przewlekłych skutków skumulowanej ekspozycji, takich jak osteoporoza przy długotrwałym leczeniu glikokortykosteroidami, ani reakcji z odstawienia1.
Przykład typu A: według ChPL MST Continus morfina powoduje depresję oddechową przez bezpośrednie działanie na ośrodki oddechowe w rdzeniu przedłużonym2. To przedłużenie działania farmakologicznego leku, które narasta z dawką.
Przykład typu B: według ChPL Meronem u pacjentów otrzymujących meropenem zgłaszano ciężkie skórne działania niepożądane, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka i osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)3. Tych reakcji nie da się przewidzieć z mechanizmu działania antybiotyku.
← Wszystkie pojęcia farmakodynamiki
Piśmiennictwo
- Coleman JJ, Pontefract SK. Adverse drug reactions. Clin Med (Lond). 2016;16(5):481-485. doi:10.7861/clinmedicine.16-5-481 ↩↩↩↩
- Charakterystyka Produktu Leczniczego MST Continus, 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg, 200 mg, tabletki powlekane o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 06.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mst-continus-100093056/ ↩
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meronem, 500 mg, 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 06.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/meronem-100042811/ ↩