Tolerancja

Tolerancja to stopniowe zmniejszanie się efektu leku przy tym samym stężeniu w osoczu w miarę trwania leczenia¹. Na wykresie efektu względem stężenia tolerancja daje pętlę histerezy zgodną z ruchem wskazówek zegara: to samo stężenie wywołuje większy efekt na początku niż później¹. Jednym z mechanizmów tolerancji jest zmniejszenie liczby receptorów i ich desensytyzacja¹. Mechanizmy są jednak różne. Tolerancję opisano także dla diuretyków pętlowych i azotanów, a efekt przy tym samym stężeniu mogą zmniejszać również mechanizmy regulacji zwrotnej organizmu¹.

Przykład: według ChPL Mononit 10 w trakcie stosowania izosorbidu monoazotanu może wystąpić tolerancja, czyli zmniejszenie skuteczności działania, oraz tolerancja krzyżowa z innymi azotanami². Dlatego przy dawkowaniu dwa razy na dobę drugą tabletkę przyjmuje się 8 godzin po pierwszej, a przy dawkowaniu trzy razy na dobę co 6 godzin. Działanie utrzymuje się wtedy przez 16–18 godzin w ciągu doby, a małe stężenie przez pozostałe 6–8 godzin ogranicza rozwój tolerancji². Przy azotanach nie chodzi o zmiany w receptorach. Azotany organiczne działają po bioaktywacji wewnątrz komórki, z której powstaje tlenek azotu, a ich tolerancja wiąże się w większości przypadków ze zwiększonym stresem oksydacyjnym³.

← Wszystkie pojęcia farmakodynamiki