Przejdź do treści

Hiponatremia – niedobór sodu i tempo korekty

Niedobór Na i bezpieczne tempo wyrównywania (limit 8–10 mmol/l/24 h).

Reklama

Wynik wspiera decyzję kliniczną i jej nie zastępuje. Dawkę sprawdź w charakterystyce produktu leczniczego.

Cytuj

Tuszyński PK. Hiponatremia – niedobór sodu i tempo korekty. farmacjakliniczna.pl [Internet]. 2026 [aktualizacja 08.10.2026]. Dostępne na: https://farmacjakliniczna.pl/kalkulatory/hiponatremia-niedobor-sodu-i-tempo-korekty/

Zgłoś błąd lub pomysł

Jak używać kalkulatora

Jak w praktyce używać

Sięgasz po ten kalkulator przy leczeniu hiponatremii, gdy planujesz docelowe stężenie sodu na najbliższą dobę i chcesz wiedzieć, ile sodu to wymaga. Wpisujesz współczynnik całkowitej wody ciała zależny od płci i wieku, masę ciała oraz sód aktualny i docelowy za 24 godziny. Kalkulator oznacza kolorem, czy planowany wzrost mieści się w bezpiecznym tempie.

Ograniczenia

Wzór zakłada, że ilość wody w organizmie się nie zmienia, a podany sód rozkłada się w całej wodzie ciała. W praktyce wynik zmienia diureza, zwłaszcza nagłe wydalanie rozcieńczonego moczu po wyrównaniu hipowolemii albo po odstawieniu leku wywołującego SIADH, a także podaż potasu. Dlatego w trakcie wyrównywania sód oznacza się co kilka godzin. Współczynniki wody ciała są uśrednione dla płci i wieku, a u osoby wyniszczonej, otyłej albo z obrzękami rzeczywista woda ciała może od nich odbiegać. Wzór nie wskazuje rodzaju płynu, a w hiponatremii hiperwolemicznej albo w SIADH podaż sodu może nie być właściwym leczeniem.

Kiedy go opracowano i do czego

Hiponatremię opisują przegląd Adrogué i Madiasa z 2000 roku1 oraz europejskie wytycznych rozpoznawania i leczenia hiponatremii z 2014 roku, przygotowane wspólnie przez ESICM, ESE i ERA-EDTA.2 Wytyczne definiują hiponatremię jako stężenie sodu poniżej 135 mmol/l.2 Sam wzór wynika z bilansu sodu w całkowitej wodzie ciała.

Do czego jest realnie używany

Na oddziałach wewnętrznych, w nefrologii, endokrynologii, intensywnej terapii i na SOR, przy planowaniu wlewu hipertonicznego NaCl i kontroli tempa wyrównywania. W aptece szpitalnej przy przygotowywaniu roztworów hipertonicznych.

Co oznaczają wartości wejściowe

Płeć / TBW – współczynnik całkowitej wody ciała: 0,6 dla mężczyzny, 0,5 dla kobiety, 0,5 dla starszego mężczyzny i 0,45 dla starszej kobiety, według Adrogué i Madiasa.1 Masa ciała w kg. Na aktualny w mmol/l. Na docelowy w 24 h w mmol/l – stężenie planowane po dobie, a nie wartość prawidłowa.

Jak interpretować wynik

Wynik to ilość sodu w mmol potrzebna do podniesienia natremii do wartości docelowej, a obok całkowita woda ciała i planowany wzrost na dobę. Wzrost do 8 mmol/l na dobę kalkulator oznacza na zielono, 8–10 na żółto, powyżej 10 na czerwono, bo zbyt szybkie wyrównanie grozi zespołem demielinizacji osmotycznej. U pacjentów z grupy ryzyka, np. z alkoholizmem, niedożywieniem albo hipokaliemią, nie przekraczaj 8 mmol/l na dobę. Wynik w mmol przeliczysz na objętość roztworu, wiedząc, że 3% NaCl zawiera około 513 mmol sodu w litrze.

Wzór

Niedobór Na = TBW × (Na_docelowy − Na_aktualny) · TBW = współczynnik × masa (0,6 M · 0,5 K · 0,5 M starszy · 0,45 K starsza)

Piśmiennictwo
  1. Adrogué HJ, Madias NE. Hyponatremia. N Engl J Med. 2000;342(21):1581–1589. ↩↩
  2. Spasovski G, Vanholder R, Allolio B, et al. Clinical practice guideline on diagnosis and treatment of hyponatraemia. Nephrol Dial Transplant. 2014;29(Suppl 2):i1–i39. ↩↩

Data przeglądu merytorycznego: 06.10.2026 · jak sprawdzamy

Serwis bezpłatny, przeznaczony dla osób wykonujących zawody medyczne. Kalkulatory i treści mają charakter pomocniczy i zostały opracowane na podstawie publikacji naukowych, więc mogły nie być walidowane w polskiej praktyce klinicznej. Każdy wynik użytkownik musi zweryfikować i odnieść do stanu klinicznego pacjenta oraz do charakterystyki produktu leczniczego. Wydawca i redakcja nie ponoszą odpowiedzialności za decyzje kliniczne podjęte na podstawie wyników kalkulatorów ani za skutki ich zastosowania.

Autor: mgr farm. Paweł Konrad Tuszyński

O portalu · Współpraca

© 2026 Wydawnictwo Farmaceutyczne sp. z o.o. · Polityka prywatności ·