Klirens leku (CL)

Sięgasz po ten kalkulator, gdy znasz okres półtrwania i objętość dystrybucji leku u pacjenta i potrzebujesz klirensu do policzenia dawki podtrzymującej. Wpisujesz t½ w godzinach i Vd w litrach. Wynik przenosisz do kalkulatora dawki podtrzymującej albo stężenia w stanie stacjonarnym.

Wzór zakłada model jednokompartmentowy i kinetykę pierwszego rzędu, więc nie dotyczy leków o kinetyce wysycalnej. Wynik jest tak dokładny, jak dane wejściowe: okres półtrwania z dwóch pomiarów i objętość dystrybucji z jednego stężenia niosą własne błędy. Klirens zależy od czynności nerek i wątroby, więc po ich zmianie trzeba go policzyć od nowa.

Zależność CL = ke × Vd wynika z definicji parametrów farmakokinetycznych i nie pochodzi z jednego badania. Opisują ją podręczniki Rowlanda i Tozera¹ oraz Wintera². Klirens można też policzyć jako dawkę podzieloną przez pole pod krzywą stężenia (AUC).

W aptece szpitalnej przy indywidualizacji dawkowania leków monitorowanych, przy ocenie wpływu niewydolności nerek na eliminację i w nauczaniu farmakokinetyki.

Okres półtrwania t½ w godzinach. Objętość dystrybucji Vd w litrach.

Wynik to klirens ogólnoustrojowy w l/h, a w wierszu poniżej w ml/min. Klirens określa dawkę podtrzymującą: przy klirensie o połowę mniejszym ta sama dawka daje dwukrotnie wyższe średnie stężenie w stanie stacjonarnym. Progów nie ma.

CL = ke × Vd = (0,693 / t½) × Vd

1. Rowland M, Tozer TN. Clinical Pharmacokinetics and Pharmacodynamics: Concepts and Applications. 4th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2011. ↩
2. Winter ME. Basic Clinical Pharmacokinetics. 5th ed. Baltimore: Lippincott Williams & Wilkins; 2010. ↩