Child-Pugh

Sięgasz po tę skalę u pacjenta z marskością wątroby, gdy trzeba dobrać dawkę leku metabolizowanego w wątrobie albo ocenić ryzyko zabiegu. Dla każdego z pięciu parametrów wybierasz przedział: bilirubina, albumina, INR, wodobrzusze i encefalopatia. Suma punktów daje klasę A, B albo C, którą porównujesz z zapisem w ChPL, bo charakterystyki podają dostosowanie dawki w niewydolności wątroby w klasach Child-Pugh.

Wodobrzusze i encefalopatię ocenia się klinicznie, więc dwie osoby mogą przypisać temu samemu pacjentowi inną klasę. Albumina i INR zmieniają się z przyczyn spoza wątroby, np. po wlewie albuminy, przy niedożywieniu albo w trakcie leczenia antagonistą witaminy K. W chorobach cholestatycznych bilirubina jest wysoka przy zachowanej czynności syntetycznej wątroby, co zawyża punktację. Klasa C obejmuje chorych o bardzo różnym rokowaniu, dlatego do kolejności na liście przeszczepowej stosuje się MELD.

Pugh i wsp. opisali skalę w 1973 roku w pracy o chirurgicznym przecięciu przełyku u chorych krwawiących z żylaków przełyku.¹ Była to modyfikacja wcześniejszego podziału Childa i Turcotte’a z 1964 roku, stosowanego do oceny chorych z nadciśnieniem wrotnym przed operacją.² W pracy Pugha oceniano wydłużenie czasu protrombinowego, a obecnie w jego miejsce stosuje się INR. W obecnym brzmieniu skali wodobrzusze i encefalopatię opisuje się jako brak, łagodne albo kontrolowane lekami oraz ciężkie albo oporne na leczenie.³

Do dostosowania dawek leków w niewydolności wątroby na oddziałach, w aptekach szpitalnych i przy przeglądzie lekowym. Hepatolodzy i chirurdzy używają jej do oceny ryzyka zabiegów u chorych z marskością.

Bilirubina w µmol/l: poniżej 34 – 1 pkt, 34–50 – 2 pkt, powyżej 50 – 3 pkt. Albumina w g/l: powyżej 35 – 1 pkt, 28–35 – 2 pkt, poniżej 28 – 3 pkt. INR: poniżej 1,7 – 1 pkt, 1,7–2,3 – 2 pkt, powyżej 2,3 – 3 pkt. Wodobrzusze: brak – 1 pkt, łagodne albo kontrolowane lekami – 2 pkt, duże albo oporne na leczenie – 3 pkt. Encefalopatia: brak – 1 pkt, stopień 1–2 albo kontrolowana lekami – 2 pkt, stopień 3–4 albo oporna na leczenie – 3 pkt.

Suma 5–6 punktów to klasa A, czyli wątroba dobrze wyrównana. Suma 7–9 to klasa B, istotne upośledzenie czynności, a 10–15 to klasa C, marskość zdekompensowana. ChPL części leków zaleca w klasie B mniejszą dawkę, a w klasie C przeciwwskazuje lek, więc zapis sprawdzasz dla konkretnego preparatu.

Po 1–3 pkt za: bilirubinę, albuminę, INR, wodobrzusze i encefalopatię (suma 5–15)

1. Pugh RN, Murray-Lyon IM, Dawson JL, Pietroni MC, Williams R. Transection of the oesophagus for bleeding oesophageal varices. Br J Surg. 1973;60(8):646–649. ↩
2. Child CG, Turcotte JG. Surgery and portal hypertension. In: The Liver and Portal Hypertension. Philadelphia: Saunders; 1964:50–64. ↩
3. Kaplan DE, Dai F, Aytaman A, et al. Development and Performance of an Algorithm to Estimate the Child-Turcotte-Pugh Score From a National Electronic Healthcare Database. Clin Gastroenterol Hepatol. 2015;13(13):2333–2341.e1–6. ↩