Przejdź do treści

Przeliczanie benzodiazepin

Dawki równoważne benzodiazepin (względem diazepamu).

Reklama

Wynik wspiera decyzję kliniczną i jej nie zastępuje. Dawkę sprawdź w charakterystyce produktu leczniczego.

Cytuj

Tuszyński PK. Przeliczanie benzodiazepin. farmacjakliniczna.pl [Internet]. 2026 [aktualizacja 08.10.2026]. Dostępne na: https://farmacjakliniczna.pl/kalkulatory/przeliczanie-benzodiazepin/

Zgłoś błąd lub pomysł

Jak używać kalkulatora

Jak w praktyce używać

Sięgasz po ten kalkulator przy zamianie jednej benzodiazepiny na inną, w tym na diazepam przed planowanym odstawianiem. Wybierasz lek wyjściowy, wpisujesz dawkę w mg i wybierasz lek docelowy. Wynik traktujesz jako punkt wyjścia, a zamianę rozkładasz na etapy, zastępując stopniowo część dawki starego leku nowym.

Ograniczenia

Tolerancja krzyżowa między benzodiazepinami jest niepełna, a kalkulator podaje pełną dawkę równoważną, bez żadnej redukcji. U osób starszych, z niewydolnością wątroby albo przyjmujących inne leki działające depresyjnie na OUN zaczynasz od dawki mniejszej niż wyliczona i zwiększasz ją według objawów. Równoważniki są przybliżone, bo leki różnią się siłą, czasem działania i aktywnymi metabolitami, a wrażliwość osobnicza jest duża. Przy zamianie leku krótko działającego na diazepam pełny efekt diazepamu pojawia się po kilku dniach, bo lek i jego metabolit kumulują się.

Kiedy go opracowano i do czego

Równoważniki pochodzą z manualu Heather Ashton z 2002 roku, wydanego przez Uniwersytet w Newcastle poradnika o działaniu benzodiazepin i o tym, jak je odstawiać.1 Kalkulator obejmuje benzodiazepiny z tabeli równoważników tego manualu.1 Diazepam służy w nim za lek odniesienia, bo długi okres półtrwania jego i jego aktywnego metabolitu pozwala zmniejszać dawkę małymi krokami bez dużych wahań stężenia.

Do czego jest realnie używany

W psychiatrii, leczeniu uzależnień, podstawowej opiece zdrowotnej i przy przeglądzie lekowym, gdy pacjent przyjmuje benzodiazepinę długo i trzeba zaplanować jej odstawienie. Pomaga też ocenić łączne obciążenie, gdy pacjent przyjmuje dwie benzodiazepiny naraz. Benzodiazepiny należą do leków przeciwlękowych i nasennych, obok leków Z.2 Ich długotrwałe przyjmowanie wiąże się z ryzykiem uzależnienia.3

Co oznaczają wartości wejściowe

Lek wyjściowy – benzodiazepina, którą pacjent przyjmuje teraz. Dawka w mg, pojedyncza albo dobowa – wynik będzie w tej samej skali. Lek docelowy – benzodiazepina, na którą zmieniasz leczenie.

Jak interpretować wynik

Wynik główny to dawka leku docelowego równoważna wpisanej dawce leku wyjściowego, bez redukcji. Wiersz z równoważnikiem diazepamu pokazuje dawkę wyjściową na wspólnej skali, przydatną przy sumowaniu kilku leków. Rzeczywistą dawkę nowego leku ustalasz klinicznie, obserwując senność i objawy odstawienne.

Wzór

Dawka docelowa = dawka × (równoważnik docelowy / równoważnik wyjściowy)

Piśmiennictwo
  1. Ashton CH. Benzodiazepines: how they work and how to withdraw (The Ashton Manual). Newcastle upon Tyne: University of Newcastle; 2002. ↩↩
  2. Tuszyński PK, redaktor. Psychiatria okiem farmaceuty. Wyd. 2. Kraków: Wydawnictwo Farmaceutyczne; 2024. Dostępne na: wydawnictwo.farm/produkt/psychiatria-okiem-farmaceuty/ ↩
  3. Tuszyński PK, redaktor. Leki pod kluczem. Zasady obrotu i przeciwdziałanie nadużyciom substancji z wykazów P i N. Kraków: Wydawnictwo Farmaceutyczne. Dostępne na: wydawnictwo.farm/produkt/leki-pod-kluczem/ ↩

Data przeglądu merytorycznego: 06.10.2026 · jak sprawdzamy

Serwis bezpłatny, przeznaczony dla osób wykonujących zawody medyczne. Kalkulatory i treści mają charakter pomocniczy i zostały opracowane na podstawie publikacji naukowych, więc mogły nie być walidowane w polskiej praktyce klinicznej. Każdy wynik użytkownik musi zweryfikować i odnieść do stanu klinicznego pacjenta oraz do charakterystyki produktu leczniczego. Wydawca i redakcja nie ponoszą odpowiedzialności za decyzje kliniczne podjęte na podstawie wyników kalkulatorów ani za skutki ich zastosowania.

Autor: mgr farm. Paweł Konrad Tuszyński

O portalu · Współpraca

© 2026 Wydawnictwo Farmaceutyczne sp. z o.o. · Polityka prywatności ·